Đi xem nhà lần đầu: những điều nên tự kiểm tra ngay tại chỗ

Nhiều người cho rằng cảm giác đầu tiên khi bước vào một căn nhà nói lên khá nhiều. Điều đó có phần đúng, nhưng cảm giác dễ bị ánh sáng, mùi thơm hay cách bày biện dẫn dắt. Bài này gom lại những điểm nên tự kiểm tra bằng mắt, bằng tay và bằng câu hỏi trong chính buổi xem nhà, để sau đó bạn so sánh các căn trên cùng một thước. Đây là kinh nghiệm tham khảo, không thay cho ý kiến của người có chuyên môn xây dựng hay pháp lý.

Trước khi đi

• Xem lại tin đăng và ảnh, ghi sẵn vài câu hỏi: diện tích ghi trong tin là diện tích gì, nhà hướng nào, có chỗ để xe không, phí dịch vụ gồm những gì.
• Hẹn xem vào hai khung giờ khác nhau nếu được, một lần ban ngày để nhìn ánh sáng, một lần chiều tối để nghe tiếng ồn và xem lối về.
• Mang theo điện thoại đủ pin để chụp ảnh, một thước dây nhỏ, và một tờ ghi chú.

Nhìn phần vỏ: tường, trần, sàn

• Tường và trần: tìm vết ố vàng, vết loang, lớp sơn phồng rộp, đường nứt chạy dài. Theo kinh nghiệm chung, vết ố ở góc trần hoặc quanh cửa sổ thường liên quan tới thấm nước, nên hỏi thẳng chủ nhà vết ấy có từ khi nào và đã xử lý chưa.
• Sàn: đi chậm một vòng, để ý chỗ gạch kêu rỗng, chỗ gỗ cong hoặc nền không phẳng.
• Cửa và cửa sổ: mở đóng từng cánh, xem khớp có sát không, khoá có chắc không, kính có nứt không.

Chụp ảnh mọi chỗ bạn thấy nghi ngờ. Ảnh giúp bạn nhớ và là cơ sở để trao đổi lại sau.

Thử phần ruột: điện, nước, thoát nước

• Bật từng công tắc, thử vài ổ cắm bằng bộ sạc điện thoại mang theo.
• Mở vòi nước ở bếp và nhà vệ sinh, xem áp lực, màu nước lúc mới chảy, và thời gian nước thoát hết sau khi khoá vòi.
• Xả bồn cầu, ngửi mùi ở phễu thoát sàn. Mùi hôi dai dẳng là dấu hiệu nên hỏi kỹ về đường ống.
• Hỏi vị trí đồng hồ điện, đồng hồ nước và hộp cầu dao; hỏi hoá đơn vài tháng gần đây nếu chủ nhà sẵn lòng chia sẻ.

Cảm nhận không gian: ánh sáng, gió, tiếng ồn, mùi

• Tắt hết đèn một lúc để thấy ánh sáng tự nhiên thật của căn nhà.
• Mở cửa sổ xem gió có lưu thông không, cửa sổ nhìn ra đâu.
• Đứng yên một phút ở phòng ngủ và lắng nghe: tiếng xe, tiếng công trình, tiếng hàng xóm, tiếng thang máy.
• Mùi ẩm mốc, mùi thuốc lá cũ hay mùi xịt phòng quá nồng đều đáng để hỏi thêm.

Nhìn ra ngoài căn nhà

• Lối đi chung, cầu thang, thang máy, chỗ để xe: sạch hay không, có camera hay bảo vệ không.
• Hỏi về hàng xóm sát vách và tầng trên, tầng dưới.
• Nếu là nhà riêng, nhìn hẻm hoặc đường vào: xe cộ ra vào thế nào, thoát nước mặt đường ra sao sau mưa.
• Đi bộ một vòng quanh nhà, để ý chợ, trường học, trạm y tế, bến xe buýt và những gì bạn cần hàng ngày. Trên Bản đồ nhà ở, lớp điểm dịch vụ quanh vị trí nhà có thể giúp bạn nhớ lại những gì đã thấy sau buổi xem.

Hỏi về giấy tờ và chi phí

• Với nhà mua: hỏi giấy tờ sở hữu đang đứng tên ai, có đang thế chấp không, ai sẽ là người ký hợp đồng. Chỉ nhìn bản chụp là chưa đủ; mọi bước kiểm tra giấy tờ nên có người làm pháp lý cùng xem.
• Với nhà thuê: hỏi tiền cọc, kỳ hạn hợp đồng, điều kiện trả nhà, phí dịch vụ, ai sửa khi hỏng hóc.
• Hỏi lý do bán hoặc cho thuê, và căn nhà đã trống bao lâu. Câu trả lời không phải lúc nào cũng đầy đủ, nhưng cách trả lời cũng là thông tin.

Ghi chép để so sánh

Sau mỗi buổi xem, dành vài phút ghi lại theo cùng một khung: địa chỉ, giờ xem, điểm tốt, điểm lo, câu hỏi còn treo, ảnh đã chụp. Khi đã xem ba đến bốn căn, bảng ghi chép này giúp bạn so sánh bằng cùng một thước thay vì bằng cảm giác của buổi gần nhất.

Kết

Một buổi xem nhà tốt không cần kéo dài, nhưng cần có chủ đích: nhìn phần vỏ, thử phần ruột, cảm nhận không gian, nhìn ra ngoài và hỏi về giấy tờ. Phần lớn điều trên không đòi hỏi kiến thức chuyên môn, chỉ cần bạn đi chậm và ghi lại. Những gì vượt quá tầm tự kiểm tra, nhất là kết cấu và pháp lý, hãy nhờ người có chuyên môn xem giúp trước khi quyết định.